Open Banking là gì? Điều doanh nghiệp cần biết về Open Banking

Nội dung chính

Toggle

Trong kỷ nguyên số hóa, ngành tài chính đang chứng kiến một cuộc cách mạng mang tên Open Banking (Ngân hàng mở). Vậy thực tế ngân hàng mở là gì, hoạt động như thế nào và tại sao đây lại là xu hướng tất yếu trong tương lai? Nếu bạn là chủ doanh nghiệp hoặc nhà đầu tư đang tìm hiểu vấn đề này, hãy cùng VTC Pay Blog tìm hiểu ngay dưới đây!

1. Ngân hàng mở (Open Banking) là gì?

Open Banking là một mô hình tài chính mà trong đó các ngân hàng thương mại cho phép bên thứ ba (các công ty Fintech, nhà cung cấp dịch vụ tài chính) truy cập vào dữ liệu khách hàng thông qua các giao diện lập trình ứng dụng (API).

Thay vì giữ kín dữ liệu trong hệ thống nội bộ, ngân hàng mở tạo ra một hệ sinh thái phẳng, nơi dữ liệu được chia sẻ và trao đổi một cách bảo mật dưới sự đồng ý của khách hàng.

1.1 Các loại dữ liệu được cung cấp trong hệ sinh thái

Trong hệ thống ngân hàng mở, ngân hàng cho phép truy cập vào 3 nhóm dữ liệu chính:

Dữ liệu dịch vụ chung bao gồm thông tin về sản phẩm, lãi suất, biểu phí, vị trí các phòng giao dịch hoặc cây ATM.
Dữ liệu khách hàng gồm thông tin định danh như họ tên, loại tài khoản, ngày mở, chi nhánh quản lý… giúp quá trình đăng ký dịch vụ mới diễn ra nhanh chóng.
Dữ liệu giao dịch như lịch sử chuyển khoản, số dư, người nhận tiền, mã giao dịch… Đây là nguồn dữ liệu quý giá để các bên thứ ba phân tích thói quen tiêu dùng và đề xuất giải pháp tài chính phù hợp.

1.2 Các dịch vụ đang triển khai

Hiện nay, open banking không chỉ dừng lại ở việc xem số dư. Các dịch vụ tích hợp đã mở rộng sang:

Quản lý tài khoản đa kênh, thống nhất dữ liệu trên website, app, Internet Banking.
Dịch vụ tích hợp sâu, thanh toán hóa đơn, gửi tiết kiệm online, tín dụng và đầu tư tài chính trực tiếp qua các ứng dụng liên kết mà không cần chuyển tab hay đăng nhập nhiều lần.

2. Cách thức hoạt động của Open Banking

Trái tim của ngân hàng mở chính là công nghệ API (Application Programming Interface). API đóng vai trò như một chiếc cầu nối, cho phép các phần mềm khác nhau “nói chuyện” và trao đổi dữ liệu với nhau một cách chuẩn hóa và an toàn.

Quy trình hoạt động cơ bản bao gồm:

Ngân hàng cùng các cơ quan quản lý phối hợp xây dựng hệ thống API đáp ứng các tiêu chuẩn về hiệu suất và tính di động.
Khi khách hàng muốn sử dụng một ứng dụng quản lý tài chính của bên thứ ba, họ sẽ cấp quyền cho ứng dụng đó truy cập vào dữ liệu tại ngân hàng.
API truyền tải thông tin với tốc độ cực nhanh, đảm bảo độ chính xác và tính bảo mật tuyệt đối cho đối tượng được cho phép.

3. Lợi ích đột phá của Open Banking

Mô hình open banking tạo ra một kịch bản “Win-Win-Win” cho tất cả các bên tham gia: Khách hàng, Ngân hàng và Bên thứ ba.

3.1 Đối với khách hàng và doanh nghiệp

Người dùng không còn bị bó buộc trong các dịch vụ truyền thống của một ngân hàng duy nhất. Bạn có thể so sánh và chọn giải pháp tài chính tối ưu nhất từ nhiều nhà cung cấp.
Mọi giao dịch từ thanh toán đến vay vốn đều được thực hiện liền mạch, tiết kiệm thời gian đáng kể.
Nhờ công nghệ API, quyền truy cập dữ liệu được giới hạn cụ thể về phạm vi và thời gian, giúp tài khoản được bảo vệ tốt hơn so với các phương thức truyền thống như “screen scraping” (lấy dữ liệu bằng cách quét màn hình).

3.2 Đối với ngân hàng cung cấp

Thông qua việc hợp tác với Fintech, ngân hàng có thể cung cấp thêm nhiều dịch vụ giá trị gia tăng, từ đó gia tăng tệp khách hàng và doanh thu.
Dữ liệu từ hệ sinh thái giúp ngân hàng đánh giá chính xác nhu cầu tiềm ẩn, từ đó cá nhân hóa các sản phẩm vay hoặc đầu tư.

3.3 Đối với bên thứ ba (Fintech/Doanh nghiệp phần mềm)

Các công ty công nghệ có cơ hội tiếp cận hàng triệu khách hàng sẵn có của ngân hàng để cung ứng dịch vụ riêng biệt.
Dựa trên kho dữ liệu thực tế, các doanh nghiệp có thể nghiên cứu và tạo ra các ứng dụng quản lý tài chính, chấm điểm tín dụng hoặc kế toán tự động hiệu quả hơn.

Trong hệ sinh thái Open Banking, việc kết nối giữa ngân hàng và doanh nghiệp được hiện thực hóa mạnh mẽ thông qua các trung gian thanh toán uy tín, tiêu biểu là VTC Pay. Là đơn vị được Ngân hàng Nhà nước cấp phép, Cổng thanh toán VTC Pay hiện đã kết nối với hơn 40 ngân hàng nội địa và 3 tổ chức thẻ quốc tế, cho phép doanh nghiệp tích hợp thanh toán đa kênh (từ thẻ ATM, Visa/Mastercard đến mã QR) chỉ qua một lần kết nối API duy nhất.

Hãy đăng ký tích hợp Cổng thanh toán VTC Pay ngay hôm nay!

4. Tại sao Open Banking là xu hướng tất yếu toàn cầu?

Báo cáo từ Juniper Research (2023) dự đoán giá trị giao dịch qua ngân hàng mở sẽ vượt mức 330 tỷ USD vào năm 2027. Tại sao xu hướng này lại bùng nổ mạnh mẽ như vậy?

4.1 Mục tiêu chiến lược

Mục tiêu cốt lõi của open banking là xóa bỏ rào cản giữa các định chế tài chính để:

Hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiết kiệm chi phí giao dịch.
Cải tiến sản phẩm sâu sắc hơn dựa trên hành vi thực tế của người dùng.
Xây dựng thị trường tài chính minh bạch, cạnh tranh lành mạnh.

4.2 Điều kiện cần để triển khai thành công

Để một hệ thống ngân hàng mở vận hành hiệu quả, cần hội đủ 4 yếu tố:

Ngân hàng phải xây dựng kho dữ liệu đủ lớn, hợp nhất và có khả năng truyền tải nhanh chóng.
Công nghệ bảo mật là yếu tố sống còn. Các hệ thống phải liên tục được nâng cấp để chống lại các cuộc tấn công mạng.
Các ngân hàng cần xác định vị thế để không bị biến thành “đường ống” dẫn vốn đơn thuần.
Sự chỉ đạo từ Ngân hàng Nhà nước là điều kiện tiên quyết để đảm bảo tính hợp pháp và quyền lợi của các bên.

5. Những thách thức doanh nghiệp cần lưu ý

Dù mang lại tiềm năng khổng lồ, opening banking vẫn tồn tại những rào cản nhất định mà doanh nghiệp cần cân nhắc:

Sự thiếu đồng bộ về tiêu chuẩn vì không phải tất cả ngân hàng đều sử dụng cùng một chuẩn API, dẫn đến khó khăn trong việc tích hợp hệ thống.
Việc chia sẻ dữ liệu với bên thứ ba làm tăng nguy cơ rò rỉ thông tin nếu các đơn vị này không có hạ tầng an ninh đủ mạnh.
Ngoài phí kết nối, doanh nghiệp có thể phải chi trả cho việc nâng cấp hạ tầng công nghệ và tuân thủ các quy định pháp lý mới.
Việc thuê ngoài các chức năng tài chính cốt lõi cho bên thứ ba có thể tạo ra sự lệ thuộc vào dịch vụ của họ.