Nội dung chính
Ắt hẳn trong mỗi chúng ta, hai chữ từ thiện không còn xa lạ. Đây là một nghĩa cử cao đẹp, luôn được người Việt Nam đề cao và lan tỏa suốt nhiều thế hệ qua truyền thống “lá lành đùm lá rách”. Tuy nhiên, cách hiểu về từ thiện của mỗi người hầu hết vẫn mang suy nghĩ chủ quan, dẫn đến việc định hướng hành động từ thiện đôi khi chưa được trọn vẹn. Hôm nay, VTC Pay Blog sẽ giải thích rõ từ thiện là gì, và làm cách nào để hoạt động từ thiện thật sự mang lại giá trị thiết thực.
Về mặt ngữ nghĩa, “từ” có nghĩa là lòng yêu thương, “thiện” có nghĩa là tốt lành, hiền hậu. Như vậy, từ thiện là gì? Từ thiện được hiểu là cụm từ mô tả hành động của một người hoặc một tập thể nhằm giúp đỡ, chia sẻ, hỗ trợ những đối tượng có hoàn cảnh khó khăn, bất hạnh, kém may mắn trong cuộc sống bằng tấm lòng nhân ái.
Xuất phát từ tính tự giác, thiện tâm, không chịu tác động hay ép buộc từ bất kỳ cá nhân, tổ chức nào. Pháp luật không có bất kỳ chế tài nào bắt buộc con người phải làm từ thiện.
Mục đích nhân đạo, phi lợi nhuận vì hành động này hoàn toàn không vụ lợi hay toan tính. Những việc làm tốt nhưng có sự tính toán ích kỷ thì không được xem là từ thiện đích thực.
Mục đích chính của từ thiện là gì? Ngoài việc xoa dịu bớt sự tổn thương trong lòng người yếu thế, hoạt động từ thiện còn mang đến những nền tảng hỗ trợ thiết thực. Từ đó, thúc đẩy nhóm người khó khăn này có cơ hội cải thiện chất lượng cuộc sống của bản thân và gia đình họ.
Từ thiện là phạm trù thuộc về nhân cách sống. Việc lan tỏa tinh thần từ thiện là gì trong cộng đồng đã đem đến nhiều giá trị vô giá cho xã hội:
Các tổ chức từ thiện là nơi hội tụ những con người có tình yêu thương và nhiệt tâm chia sẻ. Thông qua các hoạt động này, người với người hiểu nhau hơn, tin tưởng nhau hơn, tạo nên các tập thể vững mạnh và gắn kết tình đồng bào sâu sắc.
Một xã hội phát triển đòi hỏi các nhân tố trong đó cũng phải có sự ổn định. Nếu chỉ chăm chăm vào lợi ích cá nhân, những quyền lợi xã hội của bản thân cũng sẽ bị ảnh hưởng. Ngược lại, khi biết giúp đỡ nhau cùng phát triển, chúng ta đang tạo ra nhiều giá trị thụ hưởng tốt đẹp cho mọi người và cho chính mình.
Các vấn đề nghèo đói, bất bình đẳng xã hội sẽ giảm dần thông qua các quỹ từ thiện. Người khó khăn sẽ có thêm điều kiện học tập, học nghề, tìm kiếm việc làm ổn định để phát triển lợi thế bản thân. Tiếng nói của họ được lắng nghe, đóng góp được ghi nhận, giúp xã hội luôn văn minh, nhân ái.
Tham gia thiện nguyện giúp con người được tận mắt nhìn thấy những góc khuất, tận tay trao đi giá trị thiết thực. Không chỉ cho đi, bạn còn nhận lại niềm hạnh phúc, sự biết ơn và trân quý cuộc sống hiện tại, tạo động lực mạnh mẽ để nỗ lực cho tương lai. Đây cũng là cách mở rộng mối quan hệ và làm tấm gương sáng cho con cái noi theo.
Hiểu được bản chất từ thiện là gì, bạn sẽ thấy hoạt động này có hình thức thể hiện rất đa dạng, tùy thuộc vào điều kiện và khả năng của mỗi cá nhân chứ không nhất thiết phải gắn liền với tiền bạc:
| Hình thức từ thiện | Hành động thực tế cần phát huy |
| Từ thiện bằng vật chất | Đóng góp tiền bạc, của cải, nhu yếu phẩm (mì gói, bao gạo, quần áo) vào các quỹ chung của Mặt trận Tổ quốc, đoàn thanh niên hoặc trực tiếp trao tặng cho người nghèo, phát quà dịp Tết trung thu… |
| Từ thiện bằng sức người | Góp thời gian, công sức và kỹ năng: Dựng lại mái nhà bị bão thổi bay, sửa lại chiếc xe máy bị ngập trong lũ cả tuần, mang vác hàng cứu trợ đến bà con vùng sâu vùng xa… |
| Từ thiện bằng tinh thần | Trao đi giá trị phi vật chất: Truyền đạt kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm làm việc; lắng nghe tâm sự và đưa ra lời khuyên chân thành; đứng lớp giảng dạy miễn phí cho trẻ em mồ côi, đồng bào thiểu số… |
Làm từ thiện là hành động tốt, rất cần phát huy trong đời sống. Tuy nhiên, nếu lòng tốt đặt sai chỗ, không đi kèm sự tỉnh táo thì rất dễ dẫn đến trạng thái “lợi bất cập hại”:
Mục đích ban đầu của từ thiện là gì? Là giúp họ vượt qua giai đoạn ngặt nghèo để chủ động tìm hướng đi mới. Nhưng thực tế, không ít trường hợp lại trở nên lười biếng, chỉ muốn thể hiện sự bất hạnh để tiếp tục nhận trợ cấp miễn phí.
“Của cho không bằng cách cho”. Nhiều cá nhân đi làm từ thiện mang thái độ trịch thượng, ban ơn. Điều này vô tình khiến người nhận cảm thấy bị thấp kém, bị kỳ thị và khó lòng hòa nhập xã hội.
Trên không gian mạng hiện nay, thật giả rất khó phân biệt. Việc chuyển khoản quyên góp dễ dàng khiến nhiều kẻ xấu lợi dụng lòng tốt để trục lợi, khiến dòng tiền cứu trợ đi sai đối tượng, lãng phí nguồn lực xã hội.
Khi đứng ra kêu gọi quyên góp công khai mà không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, mập mờ trong khâu quản lý thu chi, bạn sẽ rất dễ gặp phải những tranh cãi, làm tổn hại đến danh tiếng bản thân.
Để việc làm từ thiện là gì đạt được hiệu quả cao nhất và lan tỏa trọn vẹn giá trị nhân văn, chúng ta cần định hướng hành động một cách chỉn chu, lý trí thay vì để cảm xúc dẫn dắt hoàn toàn:
Trước khi giúp đỡ, hãy liên hệ với các cơ quan hành chính nhà nước như Ủy ban nhân dân hoặc Công an phường/xã nơi đối tượng cư trú để tìm hiểu hoàn cảnh thực tế. Đối với các bài viết kêu gọi chỉ có vài bức ảnh và số tài khoản trên mạng xã hội, bắt buộc phải kiểm chứng lại thông tin thật cẩn thận.
Mỗi hoàn cảnh cần một phương án hỗ trợ khác nhau để tránh lãng phí. Nếu muốn cải thiện thu nhập gia đình khó khăn, hãy tạo công ăn việc làm ổn định. Nếu muốn đảm bảo việc học cho trẻ nhỏ, hãy hỗ trợ đóng học phí cả năm. Nếu khắc phục hậu quả bão lũ, hãy tặng lương thực và công cụ sửa sang nhà cửa.
Đây là nguyên tắc sống còn của việc làm từ thiện là gì, đặc biệt là với cá nhân kêu gọi đóng góp tự nguyện. Mọi khoản thu chi, dù là nhỏ nhất, đều cần được ghi chép chi tiết, sao kê rõ ràng và cập nhật công khai trên các phương tiện truyền thông để các mạnh thường quân có thể dễ dàng theo dõi.
Hoạt động từ thiện hiệu quả là khi chúng ta hướng tới các giá trị bền vững lâu dài như hướng nghiệp, hỗ trợ vốn, tạo sinh kế. Việc giúp đỡ nên có giới hạn phù hợp để người nhận ý thức được trách nhiệm với cuộc sống của chính mình, thay vì nảy sinh tâm lý phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cứu trợ.
Sau mỗi chiến dịch, việc nhìn nhận lại khâu tổ chức, quản lý sẽ giúp bạn rút ra bài học để làm tốt hơn. Đồng thời, theo quy định pháp luật hiện hành (Nghị định 93/2021/NĐ-CP), cá nhân có đủ năng lực hành vi dân sự hoàn toàn được phép vận động, tiếp nhận và phân phối nguồn đóng góp tự nguyện để khắc phục thiên tai, dịch bệnh. Tuy nhiên, pháp luật nghiêm cấm các hành vi báo cáo sai sự thật, chiếm đoạt, phân phối sai mục đích hoặc lợi dụng từ thiện để trục lợi, xâm phạm an ninh quốc gia.
Dù xuất phát từ chữ “Tâm”, việc làm từ thiện sao cho ý nghĩa luôn cần đồng hành cùng lý trí để suy nghĩ, lập kế hoạch và kiểm soát hành động hiệu quả, tránh lãng phí nguồn lực và bảo toàn trọn vẹn giá trị tốt đẹp ban đầu.
Để góp phần ủng hộ đồng bào gặp khó khăn một cách nhanh chóng và minh bạch, bạn có thể tham gia nhắn tin SMS qua Cổng Thông tin điện tử nhân đạo quốc gia (1400) – hệ thống do Bộ Thông tin và Truyền thông thiết lập, được quản lý, vận hành bởi Tổng công ty VTC cùng sự kết nối của các nhà mạng lớn như Viettel, Vinaphone, Mobifone.
Xem thêm:
Các chương trình từ thiện giúp đỡ cộng đồng uy tín tại Việt Nam
Chuỗi sự kiện kỷ niệm sinh nhật fo4 8 tuổi đang làm mưa làm gió…
Năm 2026 chứng kiến phim Hàn mới tiếp tục bùng nổ trên Netflix với nhiều…
Thời gian gần đây, cảnh sắc miền Tây sông nước bất ngờ trở thành xu…
Trên mảnh đất Việt Nam giàu lòng nhân ái, tinh thần tương thân tương ái…
Là giải đấu quốc tế danh giá chỉ xếp sau Chung Kết Thế Giới, MSI…
Nhân dịp sinh nhật 7 năm Đấu Trường Chân Lý, Riot Games triển khai nhiều…